Uchwalona przez Sejm 24 września 2010 r. ustawa o ewidencji ludności (nazywana dalej ustawą) określa między innymi zasady wykonywania obowiązku meldunkowego przez obywateli polskich. W tym zakresie treść przyjętej ostatecznie ustawy znacznie się różni od regulacji zaproponowanej we wniesionym przez rząd projekcie.

Przede wszystkim nowa ustawa nie posługuje się proponowanymi pojęciami „podstawowego i czasowego miejsca zamieszkania”. Za ustawą z 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych również w nowym akcie prawnym mowa jest o zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy.

Ewidencja ludności

Nowa ustawa określa, że ewidencja ludności polega na rejestracji podstawowych danych identyfikujących tożsamość oraz status administracyjno-prawny osób fizycznych. Dane te będą rejestrowane (tak samo jak obecnie) w rejestrze PESEL, w rejestrach mieszkańców oraz rejestrach zamieszkania cudzoziemców. Zawierać one będą również między innymi informację o adresie zameldowania na pobyt stały lub czasowy. Zgodnie z omawianą regulacją obywatel polski przebywający na terytorium Polski jest zobowiązany wykonywać obowiązek meldunkowy. Polega on na:

● zameldowaniu się w miejscu pobytu stałego lub czasowego;

● wymeldowaniu się z miejsca pobytu stałego lub czasowego;

● zgłoszeniu wyjazdu poza granice RP oraz powrotu z wyjazdu.

Obowiązku zameldowania na pobyt stały lub czasowy należy dokonać najpóźniej w 30 dniu, licząc od dnia przybycia do tego miejsca. Równocześnie możliwe będzie posiadanie jednego miejsca pobytu stałego i jednego miejsca pobytu czasowego.

Za osobę nieposiadającą zdolności do czynności prawnych lub posiadającą ograniczoną zdolność do czynności prawnych obowiązek meldunkowy wykonywać będzie jej przedstawiciel ustawowy, opiekun prawny lub inna osoba sprawująca nad nią faktyczną opiekę w miejscu ich wspólnego pobytu. Obowiązku meldunkowego będzie można dopełnić przez pełnomocnika legitymującego się pełnomocnictwem udzielonym w formie, o której stanowi k.p.a.

Meldunek żołnierza

W przypadku żołnierzy w czynnej służbie wojskowej obowiązek meldunkowy:

● polegający na zameldowaniu się w miejscu pobytu czasowego lub wymeldowaniu się z takiego miejsca będzie wykonywany w miejscu pełnienia tej służby u dowódcy jednostki wojskowej, a w miejscu pobytu czasowego w obiekcie wojskowym u komendanta (kierownika, szefa, dowódcy) obiektu;

● polegający na zgłoszeniu wyjazdu poza granice RP oraz powrotu z tego wyjazdu będzie wykonywany w miejscu pełnienia tej służby u dowódcy jednostki wojskowej.

Wykonanie obowiązku meldunkowego w tych sytuacjach następować będzie poprzez stwierdzenie tego faktu w rozkazie dowódcy jednostki wojskowej lub w książce zameldowań komendanta obiektu wojskowego i nie wymaga zgłoszenia w organie gminy oraz ujęcia w rejestrze PESEL i rejestrach mieszkańców.