1 Czy osoba ubezwłasnowolniona może wziąć udział w wyborach

Zgodnie z przepisami ordynacji wyborczej czynne prawo wyborcze, czyli prawo wybierania, nie przysługuje osobom, które zostały ubezwłasnowolnione na mocy prawomocnego orzeczenie sądowego. Ponadto w wyborach nie mogą wziąć udziału również osoby, które zostały pozbawione praw publicznych prawomocnym orzeczeniem sądowym. Będą to osoby skazane za najcięższe przestępstwa, wobec których sąd orzekł jako dodatkowy środek karny pozbawienie praw publicznych, które obejmuje również pozbawienie biernego i czynnego prawa wyborczego. Poza tym nie zagłosują też ci, którzy zostali pozbawieni praw wyborczych orzeczeniem Trybunału Stanu.

2 Czy osoba niedawno zameldowana znajdzie się w spisie wyborców

Osoba uprawniona do głosowania jest wpisywana do rejestru wyborców w miejscu, gdzie jest zameldowana. Rejestr wyborców jest przygotowywany przez każdą gminę. Następnie na tej podstawie przed każdymi wyborami tworzony jest spis wyborców, na którym powinien znaleźć się każdy uprawniony, nawet jeśli niedawno zameldował się w danej gminie czy też ukończył dopiero 18 lat. W rejestrze zamieszczane są nazwiska osób zamieszkałych na stałe w danej gminie. Są to przede wszystkim osoby tam zameldowane, dlatego że podstawą tworzenia spisu jest meldunek. Rejestr wyborców jest jawny i udostępniany.

3 Co zrobić, jeśli w spisie wyborców nie ma uprawnionego do głosowania

Jeśli w dniu wyborów okaże się, że osoba pełnoletnia, zameldowana w danej gminie, która nie została pozbawiona praw wyborczych, została pominięta w spisie wyborców, może zostać dopisana do takiej listy. Zgodnie z przepisami ordynacji wyborczej uprawnionym do dopisania wyborcy jest komisja wyborcza. Osoba, której nazwisko nie figuruje w spisie, musi jednak udokumentować, że zamieszkuje na ternie danego obwodu głosowania. Fakt ten musi zostać potwierdzony przez urząd gminy. Z reguły przewodniczący komisji wyborczej kontaktuje się z urzędem, aby upewnić się, że wyborca mieszka na stałe na jej terenie, po czym dopisuje go do spisu.

4 Czy można głosować poza miejscem swojego zameldowania

Prawo nie przewiduje możliwości uzyskania zaświadczenia o prawie do głosowania poza miejscem stałego zamieszkania w wybranym przez siebie lokalu wyborczym. Wyborca, który chce oddać swój głos w miejscowości, w której zamieszkuje na stałe, a nie jest w niej zameldowany, musi najpierw uzyskać wpis do rejestru wyborców. Należy w tym celu złożyć wniosek do urzędu gminy właściwego ze względu na miejsce stałego zamieszkania. Następnie wójt burmistrz lub prezydent miasta wydaje decyzję o wpisaniu albo odmowie wpisania do rejestru. Ma na to 3 dni od daty wniesienia wniosku. Następnie decyzja jest doręczana wnioskodawcy. Jeśli będzie odmowna, wyborca w terminie 3 dni od daty jej otrzymania może wnieś skargę do sądu rejonowego.

Podstawa prawna
Ustawa z 16 lipca 1998 r. – Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz.U. z 1998 r. nr 95, poz. 602 z późn. zm.).