W przygotowanym przez Senat projekcie nowelizacji ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego zaproponowano, aby gmina zapewniała lokale socjalne i zamienne i wskazywała tymczasowe pomieszczenia.

Umowa o odpłatne używanie takiego tymczasowego pomieszczenia zostanie zawarta na czas oznaczony, nie dłuższy niż 12 miesięcy. Inne lokale niż socjalne oraz pomieszczenia tymczasowe gmina będzie mogła wynajmować tylko na czas nieoznaczony.

Eksmisja tylko na papierze

Wprowadzenie tych zmian ułatwi właścicielom mieszkań pozbywanie się uciążliwych lokatorów. Obecnie nie jest trudno uzyskać orzeczenie sądu w sprawie eksmisji. Wystarczy udowodnić, że lokator zalega z terminowym płaceniem czynszu, urządza awantury, zakłóca spokój w budynku i w ten sposób czyni uciążliwym korzystanie przez innych najemców z ich mieszkań. Sąd orzeknie o eksmisji również w stosunku do lokatora, który zajmuje lokal bez ważnej umowy najmu albo decyzji administracyjnej, np. gdy okres, na który został wynajęty, już upłynął, lub po śmierci najemcy, który miał decyzję o przydziale mieszkania, w mieszkaniu pozostały osoby niemające żadnych uprawnień do wstąpienia w stosunek najmu.

Problemy zaczynają się w momencie wykonywania wyroku eksmisyjnego. Coraz częściej właściciele mieszkań, którzy uzyskali w sądzie taki wyrok, nie mogą się pozbyć uciążliwego lokatora. Argument przeciw eksmisji brzmi zwykle tak: dokąd pójdzie eksmitowany?

Prowadząc egzekucję na podstawie tytułu wykonawczego nakazującego dłużnikowi opróżnienie mieszkania, komornik ma bowiem prawo wstrzymać się z wyprowadzeniem go stamtąd. Przepis art. 1046 par. 4 kodeksu postępowania cywilnego umożliwia komornikowi takie działanie w przypadkach, gdy z tytułu wykonawczego nie wynika prawo dłużnika do lokalu socjalnego lub zamiennego. Komornik wstrzymuje opróżnienie lokalu do czasu, gdy gmina wskaże eksmitowanemu tymczasowe pomieszczenie albo on sam je znajdzie.