Rada gminy, po zasięgnięciu opinii państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, uchwala regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy. Regulamin jest aktem prawa miejscowego. Niewykonywanie obowiązków określonych w regulaminie podlega karze grzywny. Dla przykładu regulamin taki uchwalony na terenie Płocka przewiduje, iż właściciel psa, zamieszkały na terenie miasta, zobowiązany jest dokonać jego rejestracji w urzędzie miasta oraz trwale go oznakować, poprzez wszczepienie mu pod skórę elektronicznego mikroczipa. Tymczasem straż miejska złożyła w sądzie rejonowym wniosek o ukaranie Kamila C. za to, iż będąc właścicielem psa uchylił się od obowiązku takiego oznakowania. Czyn ten zakwalifikowano jako wykroczenie.

Obowiązki mogą być różne

W związku z pytaniem sądu rejonowego w Płocku sprawa znalazła swój finał w Trybunale Konstytucyjnym. Sędzia sądu rejonowego zajmujący się tą i podobnymi sprawami miał wątpliwość, czy aby obowiązki nałożone na mieszkańców Płocka przez uchwałę rady miasta nie są zbyt dolegliwe. A także czy nie naruszają zasady równości obywateli wobec prawa. Sędzia Trybunału Konstytucyjnego Marian Grzybowski podkreślił, że zasada równego traktowania zawarta w art. 32 ust. 1 konstytucji może być stosowana tylko przy ocenie prawa miejscowego w obrębie danej gminy. Nie ma natomiast uzasadnienia, by wzorzec ten stosować w odniesieniu do adresatów unormowań prawnych w różnych gminach.

Przepisy blankietowe

Sędziowie sądu rejonowego zarzucili art. 10 ust. 2a ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminie, z którego wynika, że wykonywanie obowiązków określonych w regulaminie podlega karze grzywny, jest przepisem blankietowym. Określa on jedynie granice wymiaru kary, odnośnie do wszystkich elementów czynu zabronionego, odsyłając do innego aktu normatywnego będącego aktem prawa miejscowego, a nie ustawą.

Istotą wykroczenia określonego w art. 10 ust. 2a jest niewykonanie obowiązków zawartych w regulaminie odnoszących się do zachowania w miejscach publicznych i służących ochronie porządku w gminach. Funkcją przepisów ustanowionych przez radę gminy w formie regulaminu jest ochrona porządku i czystości. Regulamin służy zaspokojeniu potrzeb danej wspólnoty samorządowej z uwzględnieniem specyfiki lokalnej tych potrzeb.