Naczelną zasadą prawa zamówień publicznych jest zasada neutralności opisu przedmiotu zamówienia, zgodnie z którą przedmiot zamówienia winien być opisany w sposób, który nie utrudnia uczciwej konkurencji.

Opis zamówienia

Zakazane jest formułowanie opisu przedmiotu zamówienia w ten sposób, żeby nie wskazywać konkretnego wykonawcy bądź eliminować kogokolwiek z potencjalnych oferentów. Zatem nie może zaistnieć sytuacja, w której jeden z wykonawców przed przystąpieniem do postępowania będzie już bardziej uprzywilejowany od pozostałych.

Zamawiający, opisując przedmiot zamówienia, spełniając wymóg prawa zamówień publicznych, często poprzestają wyłącznie na dodaniu do wskazanego znaku towarowego pojęcia – lub równoważny.

Nie podając, na czym ma owa równoważność polegać, narażają się na zarzut faworyzowania wykonawców, którzy dysponują danym asortymentem lub są wręcz dystrybutorem danego towaru. Zasadą przecież jest zakaz opisywania przedmiotu zamówienia poprzez wskazywanie znaków towarowych, patentów lub pochodzenia.

Zwrot „lub równoważny” oznacza możliwość uzyskania efektu, który sobie założył zamawiający i opisał w s.i.w.z. za pomocą odmiennych rozwiązań technicznych.

Przedmioty równoważne

Zespół arbitrów dopuszcza składanie ofert równoważnych, ale wykonawca musi określić wymogi jakościowe i parametry techniczne dotyczące rozwiązań równoważnych. Aby opis przedmiotu zamówienia nie narażał zamawiającego na protesty, nie wystarczy dodanie zwrotu „lub równoważny” bądź innego określenia. Dopuszczając rozwiązanie równoważne, zamawiający winien określić, w jakim stopniu te rozwiązania mają być tożsame z przedmiotem zamówienia (por. np. wyrok z 6 grudnia 2006 r., UZP/ZO/0-2872/06).

Oferowane produkty muszą być równoważne jakościowo z podanymi przez zamawiającego w s.i.w.z. Gdy oferowane przez wykonawcę produkty będą gorsze od wymaganych w opisie przedmiotu zamówienia, zamawiający obowiązany będzie do odrzucenia jego oferty.

Gdy wykonawca oferuje przedmiot równoważny, obowiązany jest do wskazania wraz z ofertą opisu:

● pozycji równoważnych z podaniem producentów tych artykułów;

● parametrów indywidualizujących towar wraz ze wskazaniem, iż wykonawca razem z ofertą ma złożyć potwierdzenie równoważności np. odpowiednim katalogiem czy innym dowodem.

W przypadku wątpliwości w stosunku do równoważnych artykułów zamawiający będzie obowiązany do wezwania wykonawcy celem złożenia we wskazanym terminie wyjaśnień treści oferty. Ponadto warto zaznaczyć, że ciężar udowodnienia równoważności będzie spoczywał na wykonawcy i to on będzie obowiązany do wskazania, że oferowane przez niego dostawy spełniają wymagania zamawiającego (art. 30 ust. 5 ustawy). Uchybienie temu wymogowi skutkować będzie odrzuceniem oferty wykonawcy, jako złożonej niezgodnie z warunkami postawionymi przez zamawiającego.