Celem europejskiego postępowania nakazowego jest m.in. uproszczenie, przyspieszenie i ograniczenie kosztów postępowania sądowego w sprawach transgranicznych dotyczących bezspornych roszczeń pieniężnych. Europejski nakaz zapłaty, który stał się wykonalny w państwie członkowskim wydania, jest uznawany i wykonywany w innych państwach członkowskich bez konieczności stwierdzania wykonalności i bez możliwości sprzeciwienia się jego uznaniu, co przyspiesza dochodzenie roszczeń. Aby sprawa mogła być rozpoznana w europejskim postępowaniu nakazowym, to po pierwsze musi mieć charakter transgraniczny, tj. przynajmniej jedna ze stron powinna mieć miejsce zamieszkania lub stałego pobytu w państwie członkowskim innym niż państwo członkowskie sądu rozpoznającego sprawę. Po drugie sprawa musi należeć do kategorii spraw cywilnych lub handlowych, bez względu na rodzaj sądu lub trybunału.

Omawiany tryb nie będzie miał jednak zastosowania w szczególności do spraw skarbowych, celnych lub administracyjnych bądź dotyczących odpowiedzialności państwa za działania i zaniechania przy wykonywaniu władzy publicznej. W europejskim postępowaniu nakazowym nie mogą być także rozpoznawane sprawy dotyczące praw majątkowych wynikających ze stosunków małżeńskich, testamentów i dziedziczenia, upadłości, postępowania związanego z likwidacją niewypłacalnych spółek lub innych osób prawnych, postępowań pojednawczych, układów oraz innych analogicznych postępowań, zabezpieczenia społecznego, roszczeń wynikających z zobowiązań pozaumownych (z pewnymi wyjątkami).

Wyjaśnijmy, jak wydawany jest europejski nakaz zapłaty. Otóż sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym i jeżeli spełnione są warunki formalne pozwu, to zwykle w terminie 30 dni od daty wniesienia pozwu sąd wydaje europejski nakaz zapłaty przy użyciu odpowiedniego formularza. Europejski nakaz zapłaty zawiera pouczenie, że pozwany może zapłacić powodowi kwotę wskazaną w nakazie lub wnieść sprzeciw.