Właściciele pojazdów, którzy zostaną wezwani na policję, po to by wskazać osobę, która prowadziła ich samochód na okazanym zdjęciu z fotoradaru, nie mogą zostać ukarani za niepodanie danych kierowcy. Stosowana przez funkcjonariuszy podstawa prawna do nakładania takich mandatów jest kwestionowana przez coraz więcej sądów.

Kara za niewskazanie sprawcy

Brak możliwości wskazania sprawcy wykroczenia zarejestrowanego na nieczytelnym zdjęciu z fotoradaru kończy się dzisiaj najczęściej kilkusetzłotowym mandatem. Nie jest to jednak grzywna za przekroczenie prędkości czy niezapięte pasy, ale kara za to, że właściciel pojazdu nie chce lub nie może podać, kto kierował jego autem w danym czasie i miejscu.

Do wystawiania takich mandatów funkcjonariusze wykorzystują art. 78 pkt 4 prawa o ruchu drogowym, na podstawie którego właściciel lub posiadacz pojazdu ma obowiązek wskazać na żądanie uprawnionego organu, komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie. Wyjątkiem jest tylko sytuacja, kiedy pojazd został użyty wbrew woli właściciela i nie mógł temu zapobiec, np. w razie kradzieży.

Policjanci i strażnicy podpierają się przy tym art. 97 kodeksu wykroczeń, który pozwala na nałożenie grzywny na osobę, która wykracza przeciwko przepisom o bezpieczeństwie lub o porządku ruchu na drogach publicznych. Zamiennie używany jest też tutaj jako podstawa nałożenia mandatu art. 65 par. 2 kodeksu wykroczeń wprowadzający odpowiedzialność za umyślne wprowadzenie w błąd funkcjonariusza.

Stosowana od lat praktyka karania za niewskazanie sprawcy wykroczenia stała się normą, bo nikt wnikliwie nie przeanalizował przepisów, które są podstawą nakładania takich mandatów. Zrobiło to Stowarzyszenie Bezprawiu i Korupcji STOP z siedzibą w Starogradzie Gdańskim.

Trzeba przede wszystkim zwrócić uwagę na to, że ustawodawca umieścił art. 78 pkt 4 prawa o ruchu drogowym w innym dziale ustawy i przepis dotyczy generalnie nabycia lub zbycia pojazdu. Uprawnionym organem jest tutaj wyłącznie starosta, a więc policja i straż miejska wkroczyły w jego kompetencje.

To jest tylko część artykułu, zobacz pełną treść w e-wydaniu Dziennika Gazety Prawnej: Nieczytelne zdjęcie z fotoradaru nie jest podstawą do ukarania.
W pełnej wersji artykułu dowiesz się więcej na temat:

- Błędnych kwalifikacji
- Sądowych sporów o mandaty
- Odmowie przejęcia mandatu
- Kiedy nie można karać za wykroczenie

W pełnej wersji artykułu - wzór wniosku o uchylenie mandatu.