Wzajemne prawa i obowiązki stron, uczelni i studenta podlegają regulacjom zawartym w umowie o kształcenie. Akt ten określa przede wszystkim zasady wnoszenia opłat za studia, przyczyny ewentualnych podwyżek czesnego, konsekwencje nieopłacenia czesnego na czas, ale także wiele szczegółowych kwestii, np. program i metody jego realizowania, liczbę godzin wykładów i ćwiczeń, listę przedmiotów itp. W interesie kandydatów na studia leży, by przed podpisaniem umowy z uczelnią przeanalizować zawarte w niej przepisy.

Niedozwolone klauzule

Umowa o świadczenie usług edukacyjnych ma charakter zlecenia. Jako umowa cywilnoprawna podlega przepisom kodeksu cywilnego. Świadczeniem głównym są tu usługi edukacyjne, za które studenci uiszczają czesne. Co charakterystyczne wiele uczelni przedkłada kandydatom na studia gotowe wzorce umów. Ich podpisanie warunkuje rozpoczęcie nauki. Przy czym kandydatom na studia na ogół odmawia się możliwości indywidualnego negocjowania postanowień umowy i ukształtowania zawartych w niej zapisów w drodze wzajemnego porozumienia. Tymczasem, zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego stosowany przez uczelnię wzorzec umowy powinien być wolny od tzw. niedozwolonych postanowień (klauzul) umownych (zob. art. 384 i następne).

Umowa przedkładana przez uczelnię do podpisania wtedy ma niedozwolone klauzule, gdy naraz występują trzy czynniki:

1) tym samym wzorcem umowy uczelnia posługuje się wobec wielu kandydatów,
2) przedkłada go do podpisu i zarazem odmawia możliwości indywidualnych negocjacji i ewentualnej modyfikacji zapisów umowy,
3) postanowienia (klauzule) umowne kształtują prawa i obowiązki studenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami oraz naruszają jego interesy.