Trybunał wyeliminował wczoraj z porządku prawnego przepis o obowiązkowych bonifikatach przy przekształceniu użytkowania wieczystego we własność. Wyrok zacznie obowiązywać po 18 miesiącach od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw. A zatem do czerwca 2011 r. burmistrzowie i prezydenci miast muszą stosować obowiązkowe bonifikaty. Chyba że parlament wprowadzi nowe zasady opłat i zwolnień przy uwłaszczaniu nieruchomości gminnych. Taką możliwość przewiduje poseł Andrzej Szarama, reprezentujący na rozprawie marszałka Sejmu.

Argumenty gmin

Trybunał przychylił się do wniosku trzech gmin, które kwestionowały wprowadzenie obowiązkowych bonifikat przy przekształcaniu użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności. Ustawa nałożyła na jednostki samorządu terytorialnego obowiązek stosowania 90 proc. zniżki dla osób, których dochód miesięczny na jednego członka rodziny w gospodarstwie domowym nie przekracza przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. Zniżka 50 proc. stosowana była wobec osób, które podpisały z gminą umowy o użytkowanie wieczyste przed 5 grudnia 1990 r.

– Każdy wniosek o przekształcenie musi być rozpatrzony pozytywnie i dlatego obowiązek przyznania bonifikaty pozbawia gminy samodzielnego dysponowania własnością i znacznych dochodów – mówi Piotr Urbański, radca prawny z Rady Miasta Ruda Śląska.

– Przepisy o 90-procentowej bonifikacie przy przekształcaniu użytkowania wieczystego ingerują w niezawisłość finansową gmin. Uważamy, że ustawa umożliwiająca zastosowanie takiej zniżki w opłatach jest sprzeczna z konstytucją. Konstytucja mówi bowiem wyraźnie, że jednostkom samorządu terytorialnego przysługuje prawo własności, co więcej – zapewnia się im udział w dochodach publicznych odpowiednio do przysługujących im zadań.

Dochodami gmin są ich dochody własne oraz subwencje i dotacje.

– O przyznaniu i wysokości bonifikat decydować powinny organy gminy – twierdzi Andrzej Porawski, sekretarz Związku Miast Polskich. – Nie można narzucać samorządom odgórnie decyzji o charakterze finansowym. Inaczej jest to łamanie zasad państwa prawnego.

Warto przypomnieć, że ustawa o gospodarce nieruchomościami zezwoliła gminom na ustalanie zasad gospodarowania majątkiem gminy i swobodne ustalanie bonifikat. I tę możliwość gminy wykorzystują w wypadku mieszkań komunalnych.