Co dwa lata ulegają zmianie wysokości progów unijnych, które w rozporządzeniu ustala Komisja Europejska. Jest ono we wszystkich krajach UE stosowane bezpośrednio i wiąże je w całości. Właśnie w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej L 314/64 opublikowane zostało rozporządzenie Komisji nr 1177/2009 z 30 listopada zmieniające dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do progów obowiązujących w zakresie procedur udzielania zamówień publicznych.

– Nowe progi zaczną obowiązywać 1 stycznia 2010 r. Zostały tak dostosowane, aby odpowiadały wartości w euro, zaokrąglonej do pełnego tysiąca, progom ustalonym w Porozumieniu w sprawie zamówień publicznych (Dz.U. UE L 1994/336/273) – tłumaczy Agnieszka Adach, prawnik z kancelarii Stopczyk & Mikulski.

Dla krajowych zamawiających i wykonawców w praktyce najistotniejsze były dwa dotychczasowe progi w wysokości 133 tys. euro dla dostaw lub usług i 5,15 mln euro dla robót budowlanych. Od nowego roku wyniosą one odpowiednio 125 tys. euro i 4,845 mln euro.

Progi unijne odgrywają istotną rolę w systemie prawa zamówieniowego. To od ich wysokości zależy obowiązek zamieszczenia ogłoszenia o zamówieniu publicznym w Dzienniku Urzędowym UE (art. 11 ust. 8 ustawy – Prawo zamówień publicznych) – gdy wartość zamówienia jest równa lub przekracza próg unijny, to zamawiający musi dokonać takiej publikacji.

Podobnie od nich zależy obowiązek powołania przez zamawiającego komisji przetargowej (art. 19 ust. 1 p.z.p.), prawo żądania od wykonawcy dokumentów potwierdzających spełnienie warunków udziału w postępowaniu (art. 26 ust. 1 p.z.p.), obowiązek żądania wadium (art. 45 ust. 1 p.z.p.). Przekroczenie progów unijnych wyłącza też możliwość zastosowania w postępowaniu trybu zapytania o cenę (art. 70 p.z.p.) i licytacji elektronicznej (art. 74 ust. 2 p.z.p.).

Niezwykle istotne jest również uzależnienie prawa do złożenia przez przedsiebiorcę protestu od wysokości progu unijnego. Dziś wykonawca może złożyć protest, jeżeli postępowanie o udzielenie zamówienia ma wartość większą niż odpowiedni próg unijny. Gdy jest zaś ona mniejsza, wykonawca może wystosować protest w kilku jedynie przypadkach, m.in. gdy chodzi o wybór trybu negocjacji bez ogłoszenia, zamówienia z wolnej ręki i zapytania o cenę.

Trzeba dodać, że w styczniu 2010 r. to się zmieni, gdyż na podpisanie przez prezydenta czeka nowelizacja p.z.p., która likwiduje instytucję protestów. Po wejściu nowych przepisów w życie od kwoty progów unijnych ma zależeć prawo do wniesienia odwołania do Krajowej Izby Odwoławczej.