Rzecznik praw obywatelskich wystąpił do ministra spraw wewnętrznych i administracji (MSWiA) z prośbą o wyjaśnienie, czy sporządził on już zestawienie zbiorcze nieruchomości Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego.

Zestawienie to ma być podstawą do dokonania wpisów własności publicznych nieruchomości w księgach wieczystych. Minister powinien przygotować takie zestawienie najpóźniej do 19 sierpnia. Rzecznik jest zaniepokojony tym, że do tej pory nie przekazano takich informacji opinii publicznej, co może budzić podejrzenia, że minister MSWiA nie wykonał nałożonych na niego obowiązków.

Zestawienie zbiorcze nieruchomości, które przeszły na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego i stanowią ich własność, powinno być dokonane na podstawie danych przygotowanych przez starostów. Zgodnie z ustawą z 7 września 2007 r. o ujawnianiu w księgach wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz.U. nr 191, poz. 1365 z późn. zm.) starostowie powinni przygotować te zestawienia najpóźniej do 19 maja tego roku.

Mimo że starostowie mieli na to dwa lata, to wielu z nich nie wykonało tego obowiązku. Jak pisaliśmy w GP ostatniego dnia przygotowania zestawień ok. 1 mln publicznych nieruchomości miało nieuregulowany status prawny. Dodatkowo w rzeczywistości ani Skarb Państwa, ani gminy nie posiadały ich w swoim władaniu, pomimo że faktycznie powinni być ich właścicielami.

Aktualizacja wpisów o tytule własności do księgi ma poprawić bezpieczeństwo obrotu nieruchomościami i realizacji inwestycji. Wpisy w księgach są nieaktualne. Często, pomimo iż grunt jest własnością np. gminy, to w tytule własność jest wpisana inna osoba, która może wysuwać roszczenia.

Aktualizacja wpisów nie zablokuje roszczeń emigrantów, byłych właścicieli i ich spadkobierców. Chodzi zwłaszcza o nieruchomości, które w latach 60. i 80. pozostawili na Ziemiach Odzyskanych osoby wyjeżdżające do Niemiec.