Ministerstwo Sprawiedliwości przygotowało projekt zmian w regulaminie wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury. Organizacje zrzeszające prokuratorów oceniają jednak zawarte w nim propozycje jako próbę ograniczenia niezależności prokuratorów i ich ubezwłasnowolnienia w podejmowaniu decyzji procesowych.

Bezterminowa aprobata

Projekt zmian w regulaminie wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury przewiduje m.in., że wszystkie decyzje podejmowane przez prokuratora będą wymagały aprobaty przełożonego przez czas nieokreślony, czyli np. aż do przejścia przez niego w stan spoczynku. Dziś przełożony może objąć aprobatą decyzje prokuratora wyłącznie na okres sześciu miesięcy, a w szczególnych wypadkach okres ten może wydłużyć maksymalnie do roku. Dodatkowo aprobaty wymagają wszystkie decyzje podejmowane przez asesora.

– Konieczność nałożenia czasowej aprobaty na decyzje podejmowane przez prokuratora może zaistnieć też w niektórych poważniejszych sprawach. Taka czasowa aprobata chroni w pewien sposób niezależność prokuratorów. Możliwość nakładania bezterminowej aprobaty jest jednak dużym zagrożeniem dla prokuratorskiej niezależności – mówi prokurator Jacek Skała, prezes Komitetu Obrony Prokuratorów.

Środowisko prokuratorskie uważa jednocześnie, że obejmowanie aprobatą decyzji podejmowanych przez prokuratora jest sprzeczne z konstytucją. Ustawa o prokuraturze nie zna bowiem instytucji aprobaty, a więc brakuje delegacji ustawowej do jej określenia w rozporządzeniu, jakim jest regulamin urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury.

– Za niedopuszczalne należy uznać ograniczanie podstawowej zasady ustawy o prokuraturze – niezależności prokuratora – przepisami rangi podustawowej, tj. rozporządzeniem ministra sprawiedliwości – mówi Małgorzata Bednarek, prezes Niezależnego Stowarzyszenia Prokuratorów Ad Vocem.

Projekt rozszerza też formy sprawowania kontroli i nadzoru nad pracą śledczych. Dziś praca prokuratorów kontrolowana jest przede wszystkim poprzez sprawowanie bezpośredniego i zwierzchniego nadzoru służbowego, nadzoru instancyjnego, a także nadzoru prowadzonego w ramach wizytacji i lustracji oraz w formie żądania informacji o biegu postępowań przygotowawczych.