Helsińska Fundacja Praw Człowieka sprawdziła możliwości komunikowania się obywateli z sądami. Z badań przeprowadzonych w 39 przypadkowo wybranych na terenie całej Polski sądach wynika, że interesanci mają największy problem ze zrozumieniem pism sądowych i skontaktowaniem się z sekretariatami za pomocą poczty elektronicznej.

E-mail bez odzewu

Anonimowi ankieterzy próbowali nawiązać kontakt z sądami na trzy sposoby: za pośrednictwem poczty elektronicznej, telefonicznie i osobiście. Okazało się, że najłatwiej jest się do sądów dodzwonić. Pracownicy sekretariatów nawiązywali rozmowę telefoniczną aż w 92 proc. przypadków. W 17 proc. przypadków telefon był zajęty albo włączał się sygnał, że połączenie nie może być zrealizowane.

Największą bolączką sądów jest jednak komunikacja internetowa. W erze informatyzacji polskich urzędów, w których coraz częściej można załatwić wszystkie sprawy, nie wychodząc z domu, aż na 57 proc. e-maili wysłanych na sądowe skrzynki pocztowe nie było w ciągu tygodnia żadnej odpowiedzi. W sumie tylko z 28 proc. sądów nadeszły jakiekolwiek odpowiedzi. Wśród nich znalazły się zdawkowe odzewy typu: W sądzie nie są udzielane porady prawne (a pod nimi nie widniał żaden podpis). Zdaniem sędzi Ryszardy Stasiak ze Stowarzyszenia Sędziów Iustitia, przekonanie sędziów, że udzielanie informacji nie leży w ich kompetencjach, wynika ze sztywnej postawy wobec roli sądów.

– Chodzi o to, że sądy kreują się na władzę wyniosłą, niezależną i odległą od obywatela – dodaje.

Trudno dziwić się, że obywatele mają problemy w nawiązaniu łączności przy użyciu internetu, skoro w 15 proc. przypadków na stronie www sądu nie było żadnego adresu e-mail, na który można by wysłać wiadomość. Niekiedy jedynymi adresami były linki do rzecznika prasowego albo administratora sieci internetowej.

– Zdarzył się przypadek sądu, w którym internet służył tylko pracownikom – mówi Joanna Lora, koordynator raportu z Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka. – Zauważyliśmy też, że w sądach nie wyznaczono osób odpowiedzialnych za kontakt z klientem.