Małe firmy produkcyjne już od co najmniej kilku lat borykają się z różnymi problemami (głównie opóźnienia w płatnościach) we współpracy ze swoimi dużymi kontrahentami – głównie sieciami hipermarketów, sklepów dyskontowych. Oprócz problemów w terminowym uzyskaniu zapłaty za zamówiony towar, czasami sieci popełniają też czyny nieuczciwej konkurencji, łamią dobre obyczaje kupieckie.

Negocjowanie umowy współpracy handlowej z dużą siecią jest w praktyce fikcją, gdyż mały przedsiębiorca zawiera taką umowę przez przystąpienie (tzw. umowy adhezyjne) na warunki kontraktowe opracowane przez sieć.

Jak bronić interesów

Z reguły umowy z sieciami przewidują bardzo długie terminy płatności za dostarczony towar. Kłopot pojawia się, gdy ten długi z założenia już czas płatności dodatkowo wydłuża się z winy sieci.

Przy relacjach dostawca-sieć obowiązują przepisy ustawy z 12 czerwca 2003 r. o terminach zapłaty w transakcjach handlowych. Zgodnie z nią, za każde ponad 30-dniowe opóźnienie w płatności doręczonej faktury czy rachunku (nawet jeśli umowa przewiduje termin zapłaty dłuższy niż 30 dni) dostawca może żądać odsetek ustawowych w 31 dniu od dnia dostawy, oraz po doręczeniu kontrahentowi faktury do chwili zapłaty.

Naprawienie szkody

Odsetki naliczane są do dnia określonego jako termin zapłaty w wystawionej fakturze czy też w wezwaniu do zapłaty.

Jeżeli kupujący nie dokona zapłaty należności po nadejściu terminu jej wymagalności, to za okres od dnia wymagalności do dnia zapłaty zobowiązany będzie on do zapłaty odsetek według stopy procentowej określonej na podstawie art. 56 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 137, poz. 926), lub według stopy wyższej, jeżeli strony taką stopę odsetek przewidziały (art. 7 ustawy).

Gdy sieć nie zapłaci przedsiębiorcy za dostarczony towar w terminie określonym w umowie, bądź wystawionej fakturze czy rachunku, to od momentu wymagalności (np. termin zapłaty z faktury) do dnia zapłaty, przedsiębiorca może naliczyć sieci odsetki za zwłokę, jak od należności podatkowych (od 15 grudnia 2008 r. wynoszą one 13 proc. w stosunku rocznym), chyba że strony uzgodniły odsetki w wyższej wysokości.

Gdy sieć popada w zwłokę z zapłatą za dostarczony towar, prowadzący firmę może oprócz dochodzenia odsetek żądać również naprawienia szkody. Możliwe jest dochodzenie odszkodowania z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy. Istotne jest, czy opóźnienie w płatności miało miejsce w wyniku zawinionego działania bądź zaniechania sieci handlowej. W przypadku niemożliwości polubownego rozwiązania sporu przedsiębiorca może zwrócić się o pomoc do profesjonalisty (radcy prawnego bądź adwokata), który pomoże wyegzekwować zaległe wynagrodzenie na drodze sądowej. Wielu radców prawnych zaproponuje stawkę minimalną za czynności. Jej wysokość uzależniona jest od wartości przedmiotu sprawy, przykładowo – od 1,5 tys. do 5 tys. zł – minimalna stawka radcowska wynosi 600 zł.

Pozew do sądu

Oczywiście przedsiębiorca może też samodzielnie napisać pozew i bronić swoich interesów w sądzie.

Jeżeli faktura została wystawiona, ale nie ma dowodu jej akceptacji ze strony sieci (np. podpisanie faktury), możliwe jest wniesienie do sądu rejonowego pozwu o zapłatę w postępowaniu upominawczym. Jeśli wysokość faktury nie przekracza kwoty 10 tys. zł, przedsiębiorca może napisać pozew (na urzędowym formularzu) w postępowaniu uproszczonym, które cechuje się znacznym odformalizowaniem. Powództwo można wnieść do właściwego sądu rejonowego, w okręgu którego znajduje się tzw. zakład główny lub oddział, jeżeli roszczenie pozostaje w związku z działalnością tego zakładu lub oddziału.

600 złotych minimalna stawka radcowska

OPŁATY SĄDOWE

Od pozwu w postępowaniu upominawczym należy opłacić opłatę stosunkową w wysokości 5 proc. wartości przedmiotu sporu (wysokość niezapłaconej faktury), przy czym opłata ta nie może być niższa niż 30 zł i nie wyższa, niż 100 tys. zł.

W razie wniesienia pozwu w postępowaniu uproszczonym, opłaty sądowe są następujące: przy wartości przedmiotu sporu do 2 tys. zł – opłata wynosi 30 zł; od 2 do 5 tys. zł – 100 zł; a od 5 do 7,5 tys. zł – 250 zł. Powyżej 7,5 tys. opłata to 300 zł.