Wójtowie, burmistrzowie i prezydenci miast oraz ich zastępcy, jak również radni wszystkich szczebli samorządu terytorialnego składają pierwsze oświadczenie majątkowe w terminie 30 dni od dnia złożenia ślubowania. Kolejne oświadczenia majątkowe osoby te, zgodnie z przepisami samorządowych ustaw ustrojowych (ustawa o samorządzie gminnym, samorządzie powiatowym, samorządzie wojewódzkim), składają co roku do 30 kwietnia, według stanu na 31 grudnia roku poprzedniego. Takie same obowiązki ustawa nakłada m.in. na sekretarzy, skarbników, kierowników jednostek organizacyjnych gmin, powiatów i województwa.

Oświadczenie majątkowe według stanu na 31 grudnia 2007 r. należy złożyć w dwóch egzemplarzach wraz z kopią zeznania (PIT) o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2007 (osoby, które nie podlegają indywidualnemu rozliczeniu się z urzędem skarbowym, np. emeryci rozliczani przez ZUS, dokonują na pierwszej stronie, w lewym górnym rogu składanego oświadczenia majątkowego, stosownej adnotacji odnośnie do właściwego dla miejsca zamieszkania urzędu skarbowego).

Analiza oświadczeń

Informacje zawarte w oświadczeniu dotyczą majątku osobistego wskazanych osób oraz majątku objętego małżeńską wspólnością majątkową. Analizy danych zawartych w oświadczeniu majątkowym dokonują osoby, którym złożono oświadczenie majątkowe, czyli odpowiednio przewodniczący rady gminy, wojewoda albo wójt. Osoby, którym złożono oświadczenie majątkowe, przekazują jeden egzemplarz urzędowi skarbowemu właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania osoby składającej oświadczenie majątkowe. Oświadczenie majątkowe przechowuje się przez sześć lat.

Oświadczenia musi złożyć

46 790 radnych wszystkich szczebli

1590 wójtów

781 burmistrzów

107 prezydentów

Zdaniem Zygmunta Łukaszczyka, wojewody śląskiego, przedstawiciele jednostek samorządu terytorialnego, wypełniając oświadczenia majątkowe, najczęściej zapominają poinformować o posiadanych samochodach oraz o działkach, na których znajdują się wymienione w oświadczeniach domy. Zapominają również określić, czy poszczególne składniki majątku stanowią majątek odrębny czy wchodzą w skład małżeńskiej wspólności majątkowej.

Jakie sankcje

- Radni na każdym szczeblu samorządu po upływie wymaganego terminu i do czasu złożenia oświadczenia tracą dietę. Natomiast wójt i jego zastępcy, członkowie zarządu powiatu i województwa, sekretarze i skarbnicy jednostek samorządu terytorialnego, kierownicy jednostek organizacyjnych oraz osoby zarządzające i członkowie organów zarządzających osobami prawnymi samorządu tracą wynagrodzenie - tłumaczy Izabela Dziewulska-Gaj, główny specjalista w Wydziale Kontroli i Audytu Wewnętrznego Urzędu Miasta Opole.

Utrata diety obejmuje okres od dnia, w którym powinno być złożone oświadczenie, do dnia jego złożenia. Natomiast podanie nieprawdy lub zatajenie prawdy w oświadczeniu majątkowym powoduje odpowiedzialność karną za składanie fałszywych zeznań, zagrożoną sankcją do trzech lat pozbawienia wolności.

Samorządowcy zapominają najczęściej w oświadczeniach o posiadanych samochodach i działkach, na których stoją ich domy

Podstawa prawna

• Ustawa z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 ze zm.).