Między 2015 a 2016 rokiem liczba pobranych organów do przeszczepu zwiększyła się z 896 do 936 - podał IPST.

"W minionym roku mieliśmy do czynienia z nienotowaną wcześniej w naszym kraju liczbą pobranych do transplantacji narządów ludzkich. Zwiększył się również odsetek organów zastosowanych w przeszczepach" - powiedział PAP rzecznik prasowy IPST Diamantino Calanas.

Z szacunków IPST wynika, że wykorzystanych zostało 84 proc. spośród 936 organów pobranych od pacjentów do transplantacji. Rok wcześniej odsetek ten wyniósł 79 proc.

W ubiegłym roku najwięcej pobranych narządów stanowiły w Portugalii nerki (499 organów). Innymi organami często pozyskiwanymi od pacjentów były wątroba oraz serce (odpowiednio 272 i 42).

Zdecydowaną większość dawców narządów stanowiły osoby, u których stwierdzono śmierć mózgu. W zaledwie 65 przypadkach pobrany do przeszczepu organ pozyskany został od żywego pacjenta. Zazwyczaj przekazywano nerkę lub część wątroby.

W ocenie ekspertów rekordowa liczba pobranych narządów jest efektem obowiązującej w Portugalii ustawy o tzw. testamencie życia, która daje pacjentowi możliwość wyboru formy leczenia, w tym precyzyjnie określa jego życzenia co do korzystania z jego organów po śmierci. Oczekiwania pacjentów powinny być brane pod uwagę przez lekarzy, którzy mają dostęp do elektronicznego rejestru danych pacjentów.

Elektroniczny spis życzeń pacjentów jest pomocny przy podejmowaniu decyzji co do osób, które zostały hospitalizowane w stanie nieświadomości, np. w następstwie wypadku, i które nie są w stanie samodzielnie wyrazić swoich oczekiwań co do leczenia.

Określenie przez pacjenta swoich życzeń jest odnawialne co pięć lat. Na dwa miesiące przed upływem tego terminu osoby objęte publicznym systemem opieki zdrowotnej w Portugalii są informowane o możliwości dokonania zmian w rejestrze. Można to zrobić przez internet lub za pośrednictwem publicznych ośrodków zdrowia.

Ustawa o testamencie życia dopuszcza bierność lekarzy w sytuacji, gdy chory nie zgodził się na agresywne leczenie nasilające cierpienia. Zgodnie z przepisami życzenie dotyczące form leczenia po utracie świadomości powinno zostać przedstawione przez pacjenta w sposób szczegółowy, a składający deklarację nie może podlegać naciskom ze strony innych osób.

Choć prawo o testamencie życia obowiązuje w Portugalii od lipca 2012 r., to z powodu opóźnień w tworzeniu elektronicznego spisu danych nie było egzekwowane przez prawie trzy lata.

Z Lizbony Marcin Zatyka (PAP)